Mệnh chủ tức là người chủ trong gia đình, theo quan niệm xưa là người đàn ông có vai vế lớn nhất trong gia đình, chẳng hạn như có ba thế hệ ông, cha, con trai cùng chung sống thì lấy người ông làm mệnh chủ. Trong cuộc sống hiện đại đôi khi lại xác định mệnh chủ là người đàn ông trụ cột trong gia đình mà không xét tới các thế hệ cao hơn như cha hay ông nội nếu họ tuy cùng chung sống dưới mái nhà nhưng đã cao niên và không còn tham gia nhiều vào các hoạt động kinh tế, xã hội.

Tuổi của mệnh chủ được tính theo âm lịch, tức là năm đầu tiên được tính là 1 tuổi, và số tuổi sẽ tăng lên hàng năm vào dịp Tết Nguyên Đán. Chẳng hạn một người sinh năm Canh Tuất 1970 thì tới năm Nhâm Thìn 2012 sẽ là 43 tuổi.

Cách tính Hoang ốc dựa trên bảng sau

Tam địa sát

30

40

Tứ tấn tài

Nhị nghi

20

50

Ngũ thọ tử

Nhất cát

10

60

Lục hoang ốc

Khởi 10 tuổi tại Nhất cát, 20 tuổi tại Nhị nghi, 30 tuổi tại Tam Địa Sát,…, hết số tuổi chẵn chục đếm tiếp liền đến số tuổi lẻ. Nếu tuổi mệnh chủ rơi vào Nhất cát là tốt nhất. Nếu rơi vào Tứ tấn tài là tốt nhì, sẽ được làm ăn phát đạt. Nếu rơi vào Nhị nghi là được, không xấu. Nếu rơi vào ba cung còn lại thì xấu.

Ví dụ 33 tuổi rơi vào Lục Hoang ốc

Tam địa sát

30

31

Tứ tấn tài

Nhị nghi

32

Ngũ thọ tử

Nhất cát

33

Lục hoang ốc

Ví dụ 54 tuổi rơi vào Tam địa sát

Tam địa sát

54

Tứ tấn tài

Nhị nghi

53

50

Ngũ thọ tử

Nhất cát

52

51

Lục hoang ốc

Ví dụ 26 tuổi rơi vào Nhị nghi

Tam địa sát

21

22

Tứ tấn tài

Nhị nghi

20 (26)

23

Ngũ thọ tử

Nhất cát

(25)

24

Lục hoang ốc

Ví dụ 77 tuổi rơi vào Nhị nghi

Tam địa sát

72

73

Tứ tấn tài

Nhị nghi

71 (77)

74

Ngũ thọ tử

Nhất cát

70 (76)

75

Lục hoang ốc

Độc giả nào quen phép tính toán cũng có thể tính như sau:

(Chữ số hàng chục + Chữ số hàng đơn vị) : 6 lấy số dư

Nếu dư 1 là Nhất cát, dư 2 là Nhị nghi,…., dư 6 là Lục Hoang ốc

Ví dụ

33 tuổi: 3 + 3 = 6, chia 6 dư 6 là Lục Hoang ốc

53 tuổi: 5 + 4 = 9, chia 6 dư 3 là Tam địa sát

26 tuổi: 2 + 6 = 8, chia 6 dư 2 là Nhị nghi

77 tuổi: 7 + 7 = 14, chia 6 dư 2 là Nhị nghi

Lưu ý rằng trong trường hợp nếu bắt buộc phải xây nhà mà tuổi mệnh chủ chưa phù hợp thì vẫn có thể tiến hành xây nhà nhưng cần nhờ một người khác đứng ra làm các thủ tục động thổ thay cho gia chủ, dân gian gọi là mượn tuổi.

Xem tuổi của ai?

Theo quan niệm truyền thống “lấy vợ xem tuổi đàn bà, làm nhà xem tuổi đàn ông”, nguyên nhân là do việc làm nhà (dương trạch) cần phải chọn người nam (thuộc dương) để thuận lý âm dương. Chỉ những gia đình không có người đàn ông thì mới xem tuổi của người nữ đóng vai trò chủ chốt cho sự tồn tại và phát triển của ngôi nhà đó. Ngoài tuổi, cần xem thêm thời điểm động thổ có phù hợp với các thành viên trong gia đình và người đàn ông đứng ra động thổ hay không.

Trên thực tế một số gia đình đã dùng phương pháp “không dính líu” để động thổ xây dựng, tức là không cần xem hợp hay không hợp với ai trong nhà, họ mượn tuổi người quen nào đó, thậm chí có thể là chính tuổi của người thầu xây dựng để nhờ làm lễ khởi công động thổ giúp, đến khi dọn về nhà mới thì xem ngày giờ nhập trạch.

Xem tuổi như thế nào?

Người được tuổi làm nhà năm đó là người có tuổi không phạm vào kim lâu, hoang ốc, tam tai. Mục đích chọn thời điểm đẹp nhất cho việc xây dựng là để mọi việc được thuận buồm xuôi gió, cuộc sống trong nhà được ôn hòa, tài lộc thịnh vượng sau này. Tuổi được tính là tuổi mụ = năm xây nhà – năm sinh + 1.

Làm nhà năm phạm tam tai dễ gặp điều không may hay gặp các tai họa không lường trước. Năm phạm kim lâu làm nhà, vào tuổi này thì bản thân người làm nhà sẽ bị hại, vợ con, súc vật, công việc sẽ bị tổn hại (tùy vào cung bị phạm). Hoang ốc có nghĩa là địa sát, ngôi nhà nếu phạm phải thì sẽ xấu. Nếu tuổi của một người phạm tam tai mà không phạm kim lâu, hoang ốc thì cũng có thể chấp nhận được. Phạm vào kim lâu hoặc hoang ốc thì tuyệt đối không nên tiến hành xây dựng, sửa chữa nhà cửa mà nên đợi năm khác, hoặc tiến hành thủ tục mượn tuổi. Tuy nhiên, có rất ít tuổi không phạm phải 3 hạn kiêng kỵ một lúc. Do vậy, khi chọn năm làm nhà cần phải cân nhắc kỹ xem năm rơi vào hạn có thực sự xấu hay không.

Cách tính tuổi làm nhà

Hoang ốc

Theo các tài liệu về Trạch cát dân gian, vòng tính tuổi hoang ốc chia ra làm 6 cung: nhất cát, nhì nghi, tam địa sát, tứ tấn tài, ngũ thọ tử, lục hoang ốc. Cách tính là khởi tuổi bắt đầu 10 tại nhất cát, 20 tại nhì nghi, 30 tại tam đại sát, 40 tại tứ tấn tài, 50 tại ngũ thọ tử, 60 tại lục hoang ốc, 70 lại bắt đầu từ nhất cát…

Lục cung hoang ốc có ý nghĩa như sau:

Nhất cát: Làm nhà tuổi này sẽ có chốn an cư tốt, mọi việc hanh thông, thuận.

Nhì nghi: Làm nhà sẽ có lợi, nhà cửa hưng vượng, giàu có.

Tam địa sát: Làm nhà là phạm, gia chủ sẽ mắc bệnh tật.

Tứ tấn tài: Làm nhà phúc lộc sẽ tới.

Ngũ thọ tử: Làm nhà là phạm, trong nhà chia rẽ, lâm vào cảnh tử biệt sinh ly.

Lục hoang ốc: Làm nhà bị phạm, khó thành đạt được.

Nhìn vào đây có thể thấy, tuổi gia chủ ở vào các cung: nhất cát, nhì nghi, tứ tấn tài mà làm nhà thì thuận tốt. Còn nếu ở vào các cung: tam địa sát, ngũ thọ tử, lục hoang ốc thì bị phạm, cần kiêng tránh.

Kim lâu

Tuổi của con người được sắp xếp vào 9 cung gồm 8 cung trong bát quái là càn, đoài, ly, tốn chấn, cấn, cung ngũ trung. Trong 9 cung đó nếu tuổi nào rơi vào cung càn là kim lâu thê gây họa cho vợ người chủ; Cung cấn lâu tử gây họa cho con người chủ: Cung tôn là kim lâu lục súc gây họa cho vật nuôi trong nhà; Cung khôn là kim lâu thân gây hại cho bản thân gia chủ; Các cung còn lại thì tốt hoặc trung dung.

Cách đơn giản để tính kim lâu là lấy tuổi mụ của người cần tính chia cho 9 nếu dư 1 là kim lâu thân, dư 3 là kim lâu thê, dư 6 là kim lâu tử, dư 8 là kim lâu lục súc.

Tam tai

Theo khoa học phong thủy ngũ hành, hạn tam tai tức là hạn của 3 năm liên tiếp đến với mỗi tuổi. Trong một đời người, cứ 12 năm thì có 3 năm liên tiếp gặp hạn tam tai.

Những người thân, tí, thìn: Tam tai tại các năm dần, mão, thìn.

Những người tuổi dần, ngọ, tuất: Tam tai tại các năm thân, dậu, tuất.

Những người tuổi hợi, mão, mùi: Tam tai tại những năm tỵ, ngọ, mùi.

Những người tuổi tỵ, dậu, sửu: Tam tai tại những năm hợi, tý, sửu.